रामायण घडले होते की नाही यापेक्षा यातून काय शिकलो हे महत्वाचे.

हा प्रश्नच मुळात चुकीचा आहे कारण भारतीय संस्कृती आणि पाश्चिमात्य संस्कृती यांच्यातला सर्वात मोठा फरक म्हणजे पश्चिमेकडे (हिस्टरी) इतिहास हा सनावळ्या नुसार लिहिला जातो आणि आपल्याकडे सनावळ्यांना महत्व नाहीये ,तो गोष्टीच्या स्वरूपात दिला जातो. त्यामुळे काही ठिकाणी त्या गोष्टीला समजून घेण्यासाठी अनेक रंजक उदाहरणे दिलेली असतात. ती त्याचे महत्त्व वाढवण्यासाठी असतात.

हा प्रश्न म्हणजे पाश्चात्त्य संस्कृतीचा भारतावरील पगडा स्पष्ट करणारा प्रश्न आहे. प्रश्न असा पाहिजे होता की आपण रामायणातून काय शिकलो. रामायण घडले किंवा न घडले यापेक्षा रामायणातून आपल्याला काय शिकता येऊ शकते आणि खरच आपण ते शिकू शकलो का?

थोड्या वेळासाठी विचार करा रामायण घडलेच नाही पण यामुळे या ग्रंथाचे मोल आणि उपयुक्तता कमी होत नाही. या ग्रंथातून आपण काय शिकू शकतो?ते तर राम झाले असतील किंवा नसतील तरी शिकू शकतोच की.

जसे आपण असे समजल्यास की आईन्स्टाईन जन्मलाच नाही तर आइन्स्टाइनने दिलेले सिद्धांत चुकीचे ठरतील का?रामायणाचा इतिहास अभ्यासण्यापेक्षा रामायणाचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

राम जैन धर्म भगवान्

Image
  राम   जैन   धर्म   भगवान्  दशरथ इक्ष्वाकु वंश के राजा थे जिन्होंने अयोध्या पर शासन किया था। उनके चार राजकुमार थे, राम, लक्ष्मण, भरत और शत्रुघ्न। जनक ने विदेह पर शासन किया। उनकी बेटी सीता का विवाह राम से हुआ था। रावण द्वारा सीता का अपहरण किया गया था, जो उसे अपने राज्य लंका ले गया था। सीता की खोज के दौरान, राम और लक्ष्मण सुग्रीव और हनुमान से मिलते हैं। सुग्रीव, वानर कबीले के राजा को अपने भाई वली (जो बाद में जैन भिक्षु बन गए और मोक्ष प्राप्त किया) द्वारा किष्किन्धा के सिंहासन से हटा दिया गया। राम और लक्ष्मण ने सुग्रीव को उसका राज्य वापस दिलाने में मदद की। उन्होंने सुग्रीव की सेना के साथ लंका की ओर कूच किया। विभीषण, रावण के भाई ने उसे सीता को वापस करने के लिए मनाने की कोशिश की। हालांकि, रावण सहमत नहीं हुआ। विभीषण ने राम के साथ गठबंधन किया। राम और रावण की सेनाओं के बीच युद्ध हुआ था। लक्ष्मण अंत में रावण को मारते हैं (रामायण से विचलित होकर जहां नायक राम रावण को मारता है) और विभीषण लंका का राजा बन जाता है। राम और लक्ष्मण अयोध्या लौट आते हैं...
Read more

महर्षी कश्यप

Image
आंध्र प्रदेशातील कश्यप पुतळा कश्यप  हा वैदिक आणि हिंदू पौराणिक साहित्यात निर्देशिलेला एक सुविख्यात ऋषी होता. ब्रह्मदेवाच्या अष्टमानसपुत्रांपैकी एक असलेल्या  मरीचि ऋषींचा  तो पुत्र होता.  ( ऋषी मरीचि हे सप्तर्षिपैकी एक ऋषी मानले जातात आणि ब्रम्हदेवाचे मानस पुत्र आहेत. ऋषी कश्यप यांचे वडील आहेत.) दक्ष प्रजापतीच्या तेरा कन्यांशी याचा विवाह झाला होता  दक्ष प्रजापति क्यों नहीं चाहते थे कि सती का विवाह शिव से हो, पढ़िये 2 पौराणिक कथा अनिरुद्ध जोशी पुराणों के अनुसार दक्ष प्रजापति परमपिता ब्रह्मा के पुत्र थे, जो कश्मीर घाटी के हिमालय क्षेत्र में रहते थे। प्रजापति दक्ष की दो पत्नियां थीं- प्रसूति और वीरणी। प्रसूति से दक्ष की 24 कन्याएं थीं और वीरणी से 60 कन्याएं। इस तरह दक्ष की 84 पुत्रियां थीं। समस्त दैत्य, गंधर्व, अप्सराएं, पक्षी, पशु सब सृष्टि इन्हीं कन्याओं से उत्पन्न हुई। दक्ष की ये सभी कन्याएं, देवी, यक्षिणी, पिशाचिनी आदि कहलाईं। उक्त कन्याओं और इनकी पुत्रियों को ही किसी न किसी रूप में पूजा जाता है। सभी की अलग-अलग कहानियां हैं।   पहली कथा दक्ष प्रजापति ने अपनी...
Read more

चतुर्दश विद्या

वैदिक काळापसून गुरुशिष्य परंपरेमध्ये  चौदा विद्यांचे शिक्षण गुरुगृही मिळत असे. यात ४वेद, ६वेदांगे, पुराणे, धर्मशास्त्र, न्यायशास्त्र आणि मीमांसाशास्त्र यांचा समावेश होता.          अङानि वेदाश्चत्वारो मीमांसा न्यायविस्तरः।           धर्मशास्त्रं पुराणानि विद्याश्चैताश्चतुर्दश ।।     चार वेद - संपादन करा   १.ऋग्वेद  :   ऋक् म्हणजे देवतांची स्तुती वाचक मन्त्र होय. काही ऋचांचे मिळून सूक्ते होतात. यात एकूण १०२८ सूक्ते आहेत. शाकल,  बाष्कल, आश्वलायन, माण्डूकायन, शांखायन अशा ५ शाखा आहेत. २. यजुर्वेद : या वेदातील मन्त्रांना यजुस् म्हणतात. यजुर्मन्त्र यागानुक्रमानुसार एकत्र केलेले आहेत. यजुर्वेदाचे कृष्णयजुर्वेद व शुक्लयजुर्वेद हे दोन भेद आहेत. ३.सामवेद : सामवेदाद्वारे ऋचांचे छंदोबद्ध गायन केले जाते. जैमिनीय, कौथुम आणि राणायनीय या सामवेदाच्या शाखा आहेत. ४.अथर्ववेद : सर्वसामान्य मानवाच्या लौकीक स्थैर्यासाठी अथर्ववेदातील मन्त्रे आहेत. या वेदाच्या शौनक आणि पैप्पलाद ह्या दोन शाखा आहेत.   ...
Read more